با من آزاد است . البته من تا رمقى دارم ، براى كار خويش تلاش خواهم كرد . « 1 » بديل براى انتقال اين پيشنهاد به مكه آمد . در آغاز قريش تمايلى به شنيدن اخبار او از سپاه مسلمانان نداشتند . اما به هر روى از وى خواستند تا آنچه را شنيده باز گويد . بديل پيشنهاد صلح موقت را بازگفت . در آن زمان ، عروة بن مسعود ثقفى در كنار قريش بود . او از حمايتهاى پيشين خود نسبت به قريش سخن گفت و از آنها خواست تا او را نزد محمد صلى الله عليه و آله و سلم فرستند تا خبرى بياورد . آنها پذيرفتند و او نزد آن حضرت آمد و همان پاسخى را شنيد كه حضرت به بديل فرموده بود . عروه در بازگشت به قريش گفت : هيچ نديده كه كسانى اينچنين از رهبر خويش پيروى كنند ، ياران محمد صلى الله عليه و آله و سلم هيچگاه به او چشم نمىدوزند ، صداى خود را در حضور او بلند نمىكنند ، كافى است او به كارى اشاره كند ، در همان لحظه اجرا مىكنند . يارانش منتظرند تا آب دهان را به عنوان تبرّك برگيرند و هر گاه وضو مىگيرد بر گردش جمع مىشوند تا قطره‌اى از آن نصيب آنان شود . اكنون خود دانيد و آنها . « 2 » قريش اصرار داشتند كه آن سال به هيچ روى اجازهء ورود به مكه را نخواهند داد . نوبت بعد مِكرز بن حفص به نمايندگى از قريش نزد آن حضرت آمد ، اما جز همان گفتگوها حاصلى نداشت . قريش حُلَيْس بن علقمه را كه رئيس احابيش بود نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرستادند . حضرت فرمود : او از قومى است كه هَدْى ( قربانى ) را بزرگ داشته و اهل تألّه‌اند ، شتران قربانى را پيش فرستيد تا آنها را ببيند . قلاده‌اى بر گردن شتران نصب شده بود كه نشان آماده ساختن آنان براى قربانى بود . در پس شتران ، مسلمانان به تلبيه گفتن مشغول شدند . او از همانجا برگشت و به قريش گفت : او گروهى را ديده كه نمىتوان مانع آنها شد ، مردمى كه آماده طواف بيت شده‌اند . او افزود : اى قريش ! ما با شما براى سد كردن راه چنين مردمى كه براى اعظام خانهء خدا و اداى حق آن مىآيند پيمان نبستيم ؛ سپس تهديد كرد : اگر مانع اين افراد شويد من با تمامى احابيش به كنارى خواهم رفت . قريش گفتند كه اينها همه مكر و فريب است . اندكى صبر كن تا ببينيم چه بايد كرد . « 3 »

--> ( 1 ) . المغازى ، ج 2 ، ص 594 ؛ السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 3 ، ص 309 ؛ در مصدر اخير آمده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم اين مطالب را به بشر [ يا : بُسْر ] بن سفيان كعبى فرمود ؛ عيون التاريخ ، ج 1 ، ص 239 - 238 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 5 ، ص 62 ؛ امتاع الاسماع ، ج 1 ، ص 286 ( 2 ) . المصنف ، عبد الرزاق ، ج 5 ، ص 336 ؛ المغازى ، ج 2 ، ص 598 ؛ المصنف ، ابن ابى شيبه ، ج 7 ، ص 382 ، 388 ؛ السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 2 ، ص 314 ؛ عيون التواريخ ، ج 1 ، ص 240 ؛ امتاع الاسماع ، ج 1 ، ص 278 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 5 ، صص 75 - 74 ، ما در ادامه دربارهء تأمل برخى صحابه در اطاعت از اوامر سياسى رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم سخن گفته‌ايم . ( 3 ) . المغازى ، ج 2 ، صص 600 - 599 ؛ عيون التواريخ ، ج 1 ، صص 241 - 240 ؛ طبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 96 ؛ السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 3 ، ص 312 ؛ امتاع الاسماع ، ج 1 ، ص 288 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 5 ، صص 76 - 75